Grondslagen voor de financiële verslaggeving

Algemeen

Een immaterieel actief is een identificeerbaar niet-monetair actief zonder fysieke vorm. Het is identificeerbaar wanneer het kan worden afgescheiden, d.w.z. het kan worden afgescheiden of losgemaakt van de Groep, of wanneer het ontstaat uit contractuele of andere juridische rechten. Een immaterieel actief zal alleen worden opgenomen indien:

  1. het waarschijnlijk is dat de verwachte toekomstige economische voordelen die toe te schrijven zijn aan het actief naar de Groep zullen vloeien; en
  2. de kostprijs van het actief op een betrouwbare manier kan worden bepaald.

Immateriële activa die verworven of intern ontwikkeld werden, worden initieel gewaardeerd tegen kostprijs. De kostprijs van een verworven immaterieel actief omvat de aankoopprijs, met inbegrip van de invoerrechten en niet-terugbetaalbare aankoopbelastingen, na aftrek van handels- en andere kortingen, en alle rechtstreeks toerekenbare kosten om het actief geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Uitgaven na initiële opname op immateriële activa worden enkel opgenomen als het waarschijnlijk is dat ze de toekomstige economische voordelen verbonden aan het specifieke actief doen toenemen. Andere uitgaven worden ten laste genomen wanneer ze worden opgelopen.

Na hun initiële opname worden immateriële activa gewaardeerd tegen kostprijs, verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingsverliezen.

Immateriële activa worden lineair afgeschreven over hun geschatte gebruiksduur, die niet langer is dan hun eventuele contractuele looptijd. De geschatte gebruiksduur, de restwaarde en de afschrijvingsmethode worden op elk jaareinde herzien, en elke wijziging in de schattingen wordt op prospectieve basis verwerkt.

Patenten en merken

2-20 jaar

Software

3-5 jaar

Ontwikkelingskosten

2-5 jaar

Overige immateriële activa - Klantenrelaties

5-29 jaar

Overige immateriële activa - Technologie

5-20 jaar

De afschrijvingskosten worden in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening opgenomen onder kostprijs van de omzet, commerciële en de administratieve kosten en onder kosten van onderzoek en ontwikkeling.

Het actief wordt getest op bijzondere waardevermindering indien er een aanwijzing is voor bijzondere waardevermindering, en jaarlijks voor projecten die nog in ontwikkeling zijn (zie toelichting F28 Bijzondere waardevermindering).

Immateriële activa worden uit het geconsolideerde overzicht van de financiële positie verwijderd bij vervreemding of wanneer er in de toekomst naar verwachting geen economisch voordeel meer gehaald zal worden uit het gebruik of de vervreemding ervan. De winst of het verlies als gevolg van de verwijdering van een immaterieel actief uit de balans wordt opgenomen in de winst-en-verliesrekening op het tijdstip van verwijdering uit de balans.

Kosten van onderzoek en ontwikkeling

Onderzoekskosten worden als kosten in de winst-en-verliesrekening opgenomen in de periode waarin ze worden opgelopen.

Ontwikkelingskosten worden alleen opgenomen als activa als aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan:

  • de kostprijs van het actief kan op een betrouwbare manier worden bepaald;
  • de technische haalbaarheid van het product is bewezen;
  • het product of proces zal gecommercialiseerd worden of intern worden aangewend;
  • er wordt verwacht dat de activa toekomstige economische voordelen zullen genereren (bv. er bestaat een potentiële markt voor het product of het nut voor interne aanwending is bewezen);
  • de nodige technische, financiële en andere middelen zijn aanwezig om het project te finaliseren.

Deze ontwikkelingskosten omvatten de personeelskosten, materiaalkosten en diensten die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de projecten, en een gepast aandeel in de algemene kosten, met inbegrip, en waar van toepassing, van financieringskosten. De immateriële activa worden afgeschreven vanaf het moment waarop zij beschikbaar zijn voor gebruik, d.w.z. zodra zij ter plaatse en in de nodige staat zijn om te kunnen functioneren op de manier die het management voor ogen had. Ontwikkelingskosten die niet aan de bovenvermelde criteria voldoen, worden ten laste genomen wanneer ze worden opgelopen.

Overige immateriële activa

Overige immateriële activa bevatten voornamelijk klantenlijsten en andere immateriële commerciële activa, die afzonderlijk of bij een bedrijfscombinatie verworven werden.

In € miljoen

 

Ontwikkelings-kosten

 

Merken en octrooien

 

Klantenrelaties en andere immateriële activa

 

Totaal

Brutoboekwaarde

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2014

 

249

 

956

 

1 226

 

2 431

Investeringen

 

51

 

15

 

20

 

85

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

–5

 

–5

 

–1

 

–11

Verwervingen via bedrijfscombinaties

 

0

 

731

 

1 728

 

2 460

Wisselkoersverschillen

 

3

 

5

 

51

 

60

Andere

 

0

 

16

 

–12

 

4

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

0

 

0

 

0

 

0

Op 31 december 2015

 

298

 

1 719

 

3 012

 

5 029

Investeringen

 

68

 

8

 

22

 

98

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

–26

 

–14

 

–5

 

–45

Verwervingen via bedrijfscombinaties

 

0

 

0

 

0

 

0

Wisselkoersverschillen

 

4

 

33

 

64

 

101

Andere

 

–35

 

60

 

–21

 

4

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

–17

 

–64

 

–111

 

–192

Op 31 december 2016

 

292

 

1 742

 

2 961

 

4 995

Cumulatieve afschrijvingen

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2014

 

–83

 

–442

 

–362

 

–887

Afschrijvingen

 

–25

 

–72

 

–126

 

–223

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

5

 

5

 

1

 

11

Wisselkoersverschillen

 

0

 

–3

 

–11

 

–14

Andere

 

–1

 

–7

 

12

 

4

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

0

 

0

 

0

 

0

Op 31 december 2015

 

–105

 

–518

 

–487

 

–1 110

Afschrijvingen

 

–28

 

–123

 

–221

 

–372

Bijzondere waardeverminderingen

 

0

 

2

 

–4

 

–2

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

26

 

12

 

2

 

39

Wisselkoersverschillen

 

–1

 

–11

 

–7

 

–19

Andere

 

16

 

–17

 

2

 

1

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

8

 

26

 

34

 

67

Op 31 december 2016

 

–84

 

–629

 

–683

 

–1 395

Nettoboekwaarde

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2014

 

165

 

514

 

864

 

1 543

Op 31 december 2015

 

193

 

1 201

 

2 525

 

3 919

Op 31 december 2016

 

208

 

1 113

 

2 278

 

3 600

Immateriële activa hebben vooral betrekking op de immateriële activa verworven van Rhodia (€ 471 miljoen) en Cytec (€ 2.341 miljoen, inclusief € 694 miljoen voor merken en octrooien en € 1.647 miljoen voor verworven klantenrelaties). De gemiddelde resterende gebruiksduur van de activa van Rhodia is 6 jaar, die van Cytec is 16 jaar.

In 2015 had de toename via bedrijfscombinaties voor € 2.451 miljoen vooral betrekking op Cytec.